Zanussi

Dec. 2nd, 2009 02:53 am
miram: (Default)
[personal profile] miram
У [livejournal.com profile] by_mova [livejournal.com profile] blednotik запытаў:

які варыянт напісання прозвішча Zanussi у беларускай мове будзе правільным: Зануссі ці Занусі? (варыянт Занусьсі не разглядаецца)


Паспрабуем знайсьці адказ з дапамогай новага правапісу.

У §17 ("Падоўжаныя і падвоеныя зычныя") адказ, здавалася б, знаходзіцца ў падпункце 2:

2. У запазычаных словах, у тым ліку ва ўласных імёнах і назвах, і вытворных ад іх словах падвоеныя літары звычайна не пішуцца: граматыка, група, калектыў, калекцыя, сума, карэспандэнт, каса, касір, тэрыторыя, піца, саміт; Ала, Васа, Генадзь, Іна, Нона, Іпаліт, Кірыл, Адэса, Калькута, Марока, Ніца; але: бонна, донна, манна, панна, ванна, мадонна, саванна; Ганна, Жанна, Сюзанна, Мекка і інш. Напісанне такіх слоў вызначаецца па слоўніку.


Канчатковага адказу тут няма, але з прыкладаў можна здагадацца, што сьпіс выключэньняў адносна кароткі і ўключае традыцыйныя напісаньні, у лік якіх прозьвішча кінарэжысэра, пры ўсёй яго славе, наўрад ці ўваходзіць. Таму -- Занусі.

Аднак сьледам за п.2 ідзе п.3, дзе чытаем:

3. Ва ўласных імёнах і назвах падоўжанае вымаўленне зычных адлюстроўваецца на пісьме: Аўгіння, Аксіння, Анісся, Аўдоцця, Наталля, Таццяна, Усціння, Фядосся, Траццякоўка; Краснаполле, Залессе, Закарпацце і інш.; але: Ілья, Емяльян, Касьян, Ульян, Ульяна, Юльян, Юльяна, Традзьякоўскі і вытворныя ад іх: Ільін, Ільіч, Ільінскі, Ільічоўка, Ульянаў, Ульянаўск, ульянаўскі і інш.


Складаецца ўражаньне, што ў гэтым п.3 фармулёўка -- ад аднаго правіла, а ілюстрацыйны матар'ял -- ад другога. Усе прыклады тут на падваеньне, якое ўзьнікла з ётацыі, але фармулёўка пра гэта ня кажа. Далей, фармулёўка абмяжоўвае сфэру дзейнасьці гэтага правіла толькі "ўласнымі імёнамі і назвамі", хоць тая ж самая зьява мае месца і ў агульных імёнах: "збожжа, маззю, галлё, насенне, калоссе, смецце, ламачча, зацішша, разводдзе" (прыклады з Правілаў-57, §60). Можна было б думаць, што п.2 -- пра запазычаныя словы, а п.3 -- пра свае, але чаму тады ў п.3 пра гэта не сказана адкрытым тэкстам і чаму правіла для запазычаньняў ідзе перад правілам для спрадвечных слоў? Дый ілюстрацыйны матар'ял гэтую думку абвяргае: усе названыя ў абодвух пунктах імёны -- запазычаньні, што Ганна, што Фядосься.

Паспрабуем цяпер фармальна абгрунтаваць напісаньне "Зануссі" праз два "с". Імя -- уласнае, вымавіць падоўжана нішто не перашкаджае (а арыгінальнае напісаньне наўпрост штурхае да такога вымаўленьня) -- то ж бо адлюстроўваецца і на пісьме. QDE.

(Слабое месца і ў гэтым доказе, і ў фармулёўцы п.3 -- адно і тое ж: адкуль ведаем, падоўжана трэба вымаўляць ці не, калі можам і так, і гэтак?)

Ыыы. Нам жа з гэтым жыць.

Date: 2009-12-02 01:09 am (UTC)
From: [identity profile] kcmamu.livejournal.com
А как по-белорусски пишут Юрия Морфесси?

Date: 2009-12-02 01:15 am (UTC)
From: [identity profile] kcmamu.livejournal.com
А также Росси и Каварадосси?

Date: 2009-12-02 08:04 am (UTC)
From: [identity profile] czalex.livejournal.com
паводле здаровага сэнсу, колькасьць "с" прамым чынам залежыць ад колькасьці "s" у слове "Zanussi".

Date: 2009-12-02 10:03 am (UTC)
From: [identity profile] miram.livejournal.com
Все трое -- через одно -с-.

Date: 2009-12-02 10:04 am (UTC)
From: [identity profile] miram.livejournal.com
Ёсьць яшчэ фанэтыка і яе адлюстраваньне на пісьме. Аналагічныя спрашчэньні -- у польскай і літоўскай арфаграфіі.

Date: 2009-12-02 12:21 pm (UTC)
From: [identity profile] blednotik.livejournal.com
інзоў жа нявызначанасць!

можа гэта неяк звязана з будовай слова, але дзеля гэта патрэбна разабрацца з паходжаннем прозвішча. :\

напрыклад, прозвішча Häkkinen (http://en.wikipedia.org/wiki/Mika_Häkkinen) у беларускай мове, балгарскай (http://bg.wikipedia.org/wiki/Мика_Хакинен), латышскай (http://lv.wikipedia.org/wiki/Mika_Hakinens), сербскай (http://sr.wikipedia.org/wiki/Мика_Хакинен) не маюць падваення.

Date: 2009-12-02 01:48 pm (UTC)
From: [identity profile] kcmamu.livejournal.com
Тогда и Zanussi надо с одним. Тоже ведь итальянская фамилия.

Date: 2009-12-02 02:18 pm (UTC)
From: [identity profile] miram.livejournal.com
Надо, конечно. Проблема не в Занусси, а в новых правилах.

antiques

Date: 2011-11-01 10:08 pm (UTC)
From: (Anonymous)
Cables ge ware (http://www.dynastyantique.com/song-dynasty-cizhou-kiln-porcelain-vine-pot-p-1519.html)
Page generated Jan. 13th, 2026 10:16 pm
Powered by Dreamwidth Studios