Текстологическое. О евнухе
Sep. 21st, 2003 08:40 pmВ 8 главе Деяний Апостолов есть знаменитый рассказ о том, как апостол Филипп обращает в христианство эфиопа (8:27-39). При сравнении этого места в польской "Библии Тысячелетия" с латинским и церковнославянским текстами бросается в глаза удивительное расхождение.
Традиционные переводы ясно указывают, что неофит был евнухом: лат. eunuchus, цсл. еvнухъ, каженикъ. Из новой версии это пропало -- эфиоп там называется только dworzanin или dworski urzednik (придворный). Под псевдокотом -- все три варианта.
Просвещеннейший
hgr, скажите на милость, что сей сон означает?
Кроме того, в "Библии тысячелетия" нет стиха 37, который по-славянски таков:
Традиционные переводы ясно указывают, что неофит был евнухом: лат. eunuchus, цсл. еvнухъ, каженикъ. Из новой версии это пропало -- эфиоп там называется только dworzanin или dworski urzednik (придворный). Под псевдокотом -- все три варианта.
27 И воставъ пойде: и се, мужъ муринъ, евнухъ силенъ кандакии царицы муринския, иже бе над всеми сокровищи ея, иже прииде поклонитися во иерусалим:
28 бе же возвращаяся, и седя на колеснице своей, чтяше пророка исаию.
29 Рече же духъ къ филиппу: приступи и прилепися колеснице сей.
30. Притекъ же Филипп услыша его чтуща пророка исаию и рече: убо разумееши ли, яже чтеши;
31.Онъ же рече: како убо могу (разумети), аще не кто наставитъ мя; умоли же Филиппа, да возшедъ сядетъ съ нимъ.
32. Слово же Писания, еже чтяше, бе сие: яко овча на заколение ведеся, и яко агнецъ прямо стригущему его безгласенъ, тако не отверзаетъ устъ своихъ:
33. во смирении его судъ его взятся, родъ же его кто исповесть; яко вземлется отъ земли животъ его.
34. Отвещавъ же каженикъ къ филиппу, рече: молю тя, о комъ пророкъ глаголетъ сие; о себе ли, или о инемъ некоемъ.
35. Отверзъ же Филиппъ уста своя и наченъ отъ писания сего, благовести ему Иисуса.
36. Яко же идяху путемъ, приидоша на некую воду, и рече каженикъ: се, вода; что возбраняетъ ми креститися;
37. Рече же ему Филипп: аще веруеши отъ всего сердца твоего, мощно ти есть. Отвещавъ же рече: верую сына божия быти Иисуса Христа.
38. И повеле стати колеснице: и снидоста оба на воду, Филиппъ же и каженикъ: и крести его.
39. Егда же изыдоста отъ воды, духъ святый нападе на каженика: аггелъ же господень восхити Филиппа, и не виде его ктому каженикъ, идяше бо въ путь свой радуяся.
27 Et surgens abiit; et ecce vir Aethiops eunuchus potens Candacis reginae Aethiopum, qui erat super omnem gazam eius, qui venerat adorare in Ierusalem
28 et revertebatur sedens super currum suum et legebat prophetam Isaiam.
29 Dixit autem Spiritus Philippo: “ Accede et adiunge te ad currum istum ”.
30 Accurrens autem Philippus audivit illum legentem Isaiam prophetam et dixit: “ Putasne intellegis, quae legis? ”.
31 Qui ait: “ Et quomodo possum, si non aliquis ostenderit mihi? ”. Rogavitque Philippum, ut ascenderet et sederet secum.
32 Locus autem Scripturae, quem legebat, erat hic:
“ Tamquam ovis ad occisionem ductus est
et sicut agnus coram tondente se sine voce,
sic non aperit os suum.
33 In humilitate eius iudicium eius sublatum est.
Generationem illius quis enarrabit?
Quoniam tollitur de terra vita eius ”.
34 Respondens autem eunuchus Philippo dixit: “ Obsecro te, de quo propheta dicit hoc? De se an de alio aliquo? ”.
35 Aperiens autem Philippus os suum et incipiens a Scriptura ista, evangelizavit illi Iesum.
36 Et dum irent per viam, venerunt ad quandam aquam; et ait eunuchus: “ Ecce aqua; quid prohibet me baptizari? ”.
(37) 38 Et iussit stare currum; et descenderunt uterque in aquam Philippus et eunuchus, et baptizavit eum.
39 Cum autem ascendissent de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippum, et amplius non vidit eum eunuchus; ibat autem per viam suam gaudens.
27 A on poszedl. Wlasnie wtedy przybyl do Jerozolimy oddac poklon Bogu Etiop, dworski urzednik krolowej etiopskiej, Kandaki, zarzadzajacy calym jej skarbcem,
28 i wracal, czytajac w swoim wozie proroka Izajasza.
29 "Podejdz i przylacz sie do tego wozu!" - powiedzial Duch do Filipa.
30 Gdy Filip podbiegl, uslyszal, ze tamten czyta proroka Izajasza: "Czy rozumiesz, co czytasz?" - zapytal.
31 A tamten odpowiedzial: "Jakzez moge [rozumiec], jesli mi nikt nie wyjasni?" I zaprosil Filipa, aby wsiadl i spoczal przy nim.
32 A czytal ten urywek Pisma:
Prowadza Go jak owce na rzez,
i jak baranek, ktory milczy, gdy go strzyga,
tak On nie otwiera ust swoich.
33 W Jego unizeniu odmowiono Mu slusznosci.
Ktoz zdola opisac rod Jego?
Bo Jego zycie zabiora z ziemi.
34 "Prosze cie, o kim to Prorok mowi, o sobie czy o kims innym?" - zapytal Filipa dworzanin.
35 A Filip wychodzac z tego [tekstu] Pisma opowiedzial mu Dobra Nowine o Jezusie.
36 W czasie podrozy przybyli nad jakas wode: "Oto woda - powiedzial dworzanin - coz przeszkadza, abym zostal ochrzczony?"
( 37 ) 38 I kazal zatrzymac woz, i obaj, Filip i dworzanin, zeszli do wody. I ochrzcil go.
39 A kiedy wyszli z wody, Duch Panski porwal Filipa i dworzanin juz nigdy go nie widzial. Jechal zas z radoscia swoja droga.
Просвещеннейший
Кроме того, в "Библии тысячелетия" нет стиха 37, который по-славянски таков:
37. Рече же ему Филипп: аще веруеши отъ всего сердца твоего, мощно ти есть. Отвещавъ же рече: верую сына божия быти Иисуса Христа.Вероятно, дело в том, что этот стих есть не во всех латинских источниках. Где есть (Vulgata Clementina) -- выглядит так:
37. Dixit autem Philippus : Si credis ex toto corde, licet. Et respondens ait : Credo Filium Dei esse Jesum Christum.