Рэфэрэндумнае
Oct. 18th, 2004 04:59 pm![[personal profile]](https://www.dreamwidth.org/img/silk/identity/user.png){kind=small}
miramЗдаецца, некарэктна казаць "Л. перамог" альбо "Л. выйграў". Ня можа быць перамогі ці выйгранкі, калі гульня ў адны вароты. Але што ён тады зрабіў?
Дзяржаўны лад у краіне -- манархія *). Яна замаскаваная пад дэмакратыю і таму павінна пэрыядычна праводзіць рытуальныя дэмакратычныя працэдуры. Чарговая з такіх працэдур прайшла толькі што. Яе сэнс -- волевыяўленьне. Але не народнае, а індывідуальнае. Яно і зьдзейсьнілася.
Пры дэмакратычнай працэдуры спаборнічаюць меркаваньні і інтарэсы. У нашым выпадку спаборніцтва адбываецца таксама. Але не паміж меркаваньнямі і інтарэсамі, а паміж волямі і сіламі.
Таму, пакуль апазыцыя **) проціпастаўляе волі і сіле меркаваньні і інтарэсы, толку ад яе намаганьняў ня будзе. Байкот таксама ні да чога не прывядзе ***), бо гэта скрайні, але ўсё яшчэ дэмакратычны мэтад. Той, хто байкатуе, не выходзіць па-за межы дэмакратычнае парадыгмы.
Падобна, што з яе ўсё ж трэба выйсьці. Вярнуць страчаную дэмакратыю дэмакратычнымі ж мэтадамі немагчыма. (Апазыцыя чапляецца за іх, каб паказаць Захаду, што яна свая. Марнасьці ўдзелу ці няўдзелу ў выбарах, адзіны толк ад якіх -- нагода, каб паўгадзінкі легальна паагітаваць, здаецца, ня бачыць толькі самы наіўны.) Тады патрэбныя структуры, дзеяздольнасьць якіх не залежала б ад таго, легальныя яны ці нелегальныя, нават -- страшна сказаць -- маюць яны фінансаваньне ці ня маюць.
Без такіх структураў сэрбска-грузінскі сцэнар, на які, здаецца, ускладаюцца спадзяваньні, ня мае шанцаў. У такім сцэнары выбары граюць дапаможную ролю, выступаючы як нагода і каталізатар выступу.
У скрайнім градусе гэта азначала б пабудову альтэрнатыўнай квазідзяржаўнай структуры зьнізу. Таксама ня лішне праўдападобна. Хоць у сусьветнай гісторыі прэцэдэнты былі: напр., Палестына 1 паловы 20 ст.
А ці мы ўпэўненыя, што інстытуцыялізаваная апазыцыя хоча дэмакратычнага ладу?
Дзяржаўны лад у краіне -- манархія *). Яна замаскаваная пад дэмакратыю і таму павінна пэрыядычна праводзіць рытуальныя дэмакратычныя працэдуры. Чарговая з такіх працэдур прайшла толькі што. Яе сэнс -- волевыяўленьне. Але не народнае, а індывідуальнае. Яно і зьдзейсьнілася.
Пры дэмакратычнай працэдуры спаборнічаюць меркаваньні і інтарэсы. У нашым выпадку спаборніцтва адбываецца таксама. Але не паміж меркаваньнямі і інтарэсамі, а паміж волямі і сіламі.
Таму, пакуль апазыцыя **) проціпастаўляе волі і сіле меркаваньні і інтарэсы, толку ад яе намаганьняў ня будзе. Байкот таксама ні да чога не прывядзе ***), бо гэта скрайні, але ўсё яшчэ дэмакратычны мэтад. Той, хто байкатуе, не выходзіць па-за межы дэмакратычнае парадыгмы.
Падобна, што з яе ўсё ж трэба выйсьці. Вярнуць страчаную дэмакратыю дэмакратычнымі ж мэтадамі немагчыма. (Апазыцыя чапляецца за іх, каб паказаць Захаду, што яна свая. Марнасьці ўдзелу ці няўдзелу ў выбарах, адзіны толк ад якіх -- нагода, каб паўгадзінкі легальна паагітаваць, здаецца, ня бачыць толькі самы наіўны.) Тады патрэбныя структуры, дзеяздольнасьць якіх не залежала б ад таго, легальныя яны ці нелегальныя, нават -- страшна сказаць -- маюць яны фінансаваньне ці ня маюць.
Без такіх структураў сэрбска-грузінскі сцэнар, на які, здаецца, ускладаюцца спадзяваньні, ня мае шанцаў. У такім сцэнары выбары граюць дапаможную ролю, выступаючы як нагода і каталізатар выступу.
У скрайнім градусе гэта азначала б пабудову альтэрнатыўнай квазідзяржаўнай структуры зьнізу. Таксама ня лішне праўдападобна. Хоць у сусьветнай гісторыі прэцэдэнты былі: напр., Палестына 1 паловы 20 ст.
А ці мы ўпэўненыя, што інстытуцыялізаваная апазыцыя хоча дэмакратычнага ладу?
*) магчыма, дакладней казаць пра "тыранію" ў грэцкім сэнсе слова tyrannis.
**) у шырокім сэнсе -- усе, хто жадае зьмены рэжыму. Дарэчы, вельмі мала гаворыцца пра тое, чаго, уласна, публіка хоча замест Л.
***) Прататып сучасных спробаў байкоту -- выбары ў Сярэдняй Літве генэрала Жалігоўскага ў 1922 годзе. Беларусы тады збайкатавалі выбары, а палякі -- не; так быў абраны сойм, які пастанавіў далучыцца да Польшчы. Аналагічныя падзеі разгарнуліся ў Вярхоўным Савеце, калі пасьля разгону дэпутатаў-галадоўшчыкаў Пазьняк заявіў, што парлямэнт, у які ўвайшло войска, -- ужо не парлямэнт, і засеў з калегамі галадаць на Карла Маркса, 38; застаўшыся без апазыцыйнага ціску, сам-насам з прэзыдэнтурай, чырвоны ВС у Доме ўраду хуценька зацьвердзіў усё, што ад яго патрабавалася, і на дэсэрт яшчэ вярнуў сьвяткаваньне 7 лістапада. А ці бывала так, каб байкот дасягаў нейкіх мэтаў, апрача чыста дэманстрацыйных?
![[identity profile]](https://www.dreamwidth.org/img/silk/identity/openid.png){kind=small}
no subject
Date: 2004-10-18 02:04 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 02:09 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 02:15 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 02:22 pm (UTC)1) Люди, которым действительно нравится Лука, его социалистическая "идеальная" БССР.
2) Полные идиоты.
3) Люди, которые может и не идиоты, но были успешно прозомбированы пропагандой. По всей Беларуси были расклеены миллионы плакатов "За Беларусь" (что означает "За Лукашенко"). Выходит, что если ты против Лукашенко, то ты против Беларуси. Это была очень массированная пропаганда: цветные выпуски газеты "Советская Белоруссия" миллионными тиражами, телевидение, радио, и весь ресурс вертикали власти.
no subject
Date: 2004-10-18 02:50 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 02:50 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 02:55 pm (UTC)А навошта нам быць упэўненымі, што яны хочуць? Трэба, каб кожны рабіў тое, што хоча ён, не давяраючы нікому, хто ня варты ягонага даверу.
no subject
Date: 2004-10-18 02:55 pm (UTC)ну буду я рваць бюлетэнь, а як хто пабачыць?
ну парву, а куды дзену? у суд сам пайду?
аддам апазыцыянэрам нейкім? каб потым у іх была ўцечка, і ўсё гэта стала вядома кдб?
і яшчэ - шмат хто галасавалі датэрмінова, і нават пад наглядам кіраўнікоў. то бок, каб засьведчыць ляяльнасьць да працадаўцы, трэба было ня толькі прагаласаваць раней за 17е, але і прагаласаваць указаным чынам.
no subject
Date: 2004-10-18 03:03 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 03:52 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 04:56 pm (UTC)Я наконт свайго разуменьня ужо пісаў. Яшчэ да таго, як абвясьцілі "рэф-м".
no subject
Date: 2004-10-18 05:08 pm (UTC)На самой справе больш за палову выбаршчыкаў "голосуют за то, чтобы ими правил Лукашенко". Я так думаю, што ўлады накінулі працэнтаў 5-7.
Лукашэнка карыстаецца папулярнасьцю ў беларусаў. Гэта ў Менску ці Гродна шмат хто супраць яго. А ў сельскай мясцовасьці, асабліва на ўсходзе(Гомельская, Магілёўская, усход Віцебскай вобласьці)за Лукашэнку працэнтаў 80-90.
no subject
Date: 2004-10-18 05:10 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 05:35 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 05:51 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 06:25 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 06:33 pm (UTC)Канкрэтна ад мяне мала што залежыць.
no subject
Date: 2004-10-18 06:58 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 07:13 pm (UTC)Ну і аўтарытэтаў даўно перастаў шукаць.Няма ў Беларусі аўтарытэтаў. Нажаль.
no subject
Date: 2004-10-18 07:19 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 09:14 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 09:31 pm (UTC)байкот Віленскага Сойму
Date: 2004-10-18 09:36 pm (UTC)Там байкот быў шырэйшы і беларусы ў тым байкоце не былі самай прадстаўнічай сілай. Жыды, расейцы, беларусы і краёўцы супольна гэта рабілі. Але вынік ыў атрыманы праз нежыхароў Віленшчыны. Проста з Галіцыі нагналі саставы жаўнераў, яны і прагаласавалі ў той Сейм.
no subject
Date: 2004-10-18 11:48 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-18 11:52 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-19 01:19 am (UTC)2. Пра эліту можна падрабязьней?
no subject
Date: 2004-10-19 05:31 am (UTC)Ня ведаю, ці трэба табе тлумачыць, але мова - гэта ня проста сродак камунікацыі. Я ўжо шмат разоў казаў, што мне расейскамоўная(хай і дэмакратычная) Беларусь не патрэбная.
А беларускую дяржаву ўжо пабудавалі. Толькі для мяне яна чужая.
no subject
Date: 2004-10-19 05:31 am (UTC)no subject
Date: 2004-10-19 07:35 am (UTC)Каб іх не згубіць, трэба канцэнтраваць і арганізоўваць актыўных маладых людзей і зьбіраць іх у розныя невялічкія праекты і гурткі. Скажам, я зараз займаюся арганізацыяў он-лайн часопіса маладых юрыстаў. На беларускай мове. Ініцыятыўнасьць і беларуская мова гэта на мой погляд ддзве асноўныя крытэрыі. Пры гэтым ўсё павінна рабіцца на высокім узроўні. Каб словы "прагрэсіўна", "сучасна", "якасна" і "па-беларуску" гучалі як сінонімы.
no subject
Date: 2004-10-20 11:40 pm (UTC)no subject
Date: 2004-10-20 11:45 pm (UTC)1. Маем шанцы стварыць эліту без народу. (Або ўжо стварылі; чым дакажам, што наяўная белмоўная публіка -- эліта, а не маргіналы? Што разумеем пад элітай?)
2. Сетка дробных праектаў -- добра і слушна (прынамсі рэалістычна, натуральная форма для ўсяго, што grass-root)... падумалася пра вялікі праект. У сэнсе -- справа, на якую чалавек рэальна кладзе жыцьцё. І яе суадносіны з малымі. Але гэта ўжо зусім асобная тэма :)
3. А не пазнавата -- працаваць з 20-27-гадовымі? Яны ўжо досыць шмат у чым вызначыліся. А ёсьць цэлы аблог: дзеці і падлеткі. З імі ж, як я пагляджу, мала хто працуе ўвогуле, па-за абавязковай школай.
4. У часы перабудовы мяне ўразіў такі кантраст паміж украінскай і беларускай інтэлектуальнай сытуацыяй. Украінцы ўвесь паваенны час думалі пра ўкраінскую незалежнасьць і праектавалі яе. У іх была немалая літаратура пра тое, як будаваць самастойную дзяржаву. Пра гэта пісалі і ў эміграцыі (вольна), і на бацькаўшчыне (падпольна). Наколькі слушна і рэалістычна -- іншая рэч, але гэта было. У нас тым часам -- глуха. Як вынік, палітыка беларускай незалежнасьці нараджалася ў змаганьні ня столькі ідэяў, колькі інстынктаў. І, зноў жа як вынік, цяперашняя інстытуцыялізаваная апазыцыя... ат, ня трэба пры прыкрае. Такое ўражаньне, што ўсе прымаюць свае нэгатыўныя праграмы за пазытыўныя.
no subject
Date: 2004-10-21 09:34 am (UTC)no subject
Date: 2004-10-21 11:07 am (UTC)2. Сапраўды, дробныя шматлікія праекты патрэбныя. Наконт майго вялікага праекта - ён называецца незалежная дэмакратычная Беларусь :). Усе маленькія праеткы ўкладваюцца ў гэты вялікі.
3. Я думаю найперш пра студэнтаў і аспірантаў. Дзеці і падлеткі гэта насамрэч вельмі важна, але нажаль асабіста я не гатовы і не падрыхтаваны гэтым займацца сур'ёзна. Аднак дапамагаць заўжды гатовы чым магу. Ці не запозна 20-гадовых? Мне здаецца, што не. Яны глытнулі трохі свабоды на пачатку 1990-х і таму ўжо ня трэба ўсё пачынаць з чыстага аркуша. Ізноў жа, менавіта 20-гадовыя стануць асноўным касьцяком дэсіжэн-мэйкераў праз 10-25 гадоў. Калі і тады ў Беларусь не стане нармалёвай краінай, то я пас. Але ўсё ж аптыміст :)
4. Кантраст насамрэч уражлівае. Мы сапраўды спазьняемся. Але скажу па сакрэце: "Беларусь, якой яна павінна быць" адзін з рэальных праектаў, для якога ўжо закладзены першапачатковы падмурак. Калі ёсьць жаданьне - магу пры сустрэчы ўвесьці ў курс, а потым можа будзе жаданьне далучыцца ;)
no subject
Date: 2004-10-21 11:35 pm (UTC)2. Я разумеў пад "вялікім праектам" трохі іншае. У біёлага, скажам, такім праектам можа быць біялогія ў цэлым ці генная інжынэрыя ў прыватнасьці, альбо расшыфроўка геному якога-небудзь мураша. Якраз адданасьць свайму "вялікаму праекту" апраўдвае і абумоўлівае ягоны ад'езд куды-небудзь у Франкфурт ці Гарвард, бо там ён зможа ім займацца найлепш. У гэтым сэнсе "незалежная дэмакратычная Беларусь" -- "вялікі праект" для палітыка.
Дарэчы, што для цябе значыць "дэмакратычная"? а "незалежная"?
3. А што цяперашнія 10-гадовыя, якія тае свабоды не глынулі? Страчанае пакаленьне?
4. Пры сустрэчы з цікавасьцю паслухаю :)
no subject
Date: 2004-10-22 06:00 am (UTC)2. Я казаў пра свой праект як грамадзяніна. Ёсьць і іншыя праекты, у іншых сфэрах. Наконт дэмакратыі і незалежнасьці можна шмат разважаць і спрачацца. Але калі коратка пра маё разуменьне - дэмакрытыя і незалежнасьць у Еўрапейскім сэнсе. Правы чалавека, верхавенства закона, падзел уладаў, свабода прэсы і г.д.
3.Не страчанае, але хутчэй за ўсё не яны будуць мяняць рэжым у краіне. Замаладыя будуць у той час.
4. Можна сустрэцца. Калі сапраўды ёсьць жаданьне нешта рабіць.
no subject
Date: 2004-10-23 06:58 pm (UTC)З.Ы. Я вас не дадаю ў сябры, бо мне, па шчырасцьці, ня вельмі цікава чытаць розныя мэрыканскія навіны :(
no subject
Date: 2004-10-25 02:02 am (UTC)2. Ясна збольшага... але толькі збольшага. Што робіць дэмакрат, калі народ яго не падтрымае ці нават слухаць не захоча?
3. Мэс'е аптыміст :)
4. "Хацець пачаць рабіць -- гэта дыягназ" (с)
no subject
Date: 2004-10-26 05:27 pm (UTC)2. гл. п.3
3. быць песімістам зараз справа ня хітрая. але кожны адказвае за сябе сам. Перафразуючы: рабі тое, што лічыш патрэбным рабіць і няхай будзе так, як яно будзе.
4. рэфлексуючых на беларускую праблематыку ў вольны час у нас хапае. Але вось тых, хто гатовы выходзіць за рамкі ЖЖ, форумаў, кухняў еtc. і нешта канкрэтнае (няхай маленькае) рабіць, як заўжды бракуе...
no subject
Date: 2004-10-28 12:57 am (UTC)